Burgers in actie

Tips voor raadsleden

Veel raadsleden worstelen met de vraag hoe ze signalen van burgers moeten vertalen. Over de inzet van de raad zegt Jane Knol, projectleider van de campagne Hellendoorn in Actie, dat de uitdaging is om burgers en maatschappelijke instellingen te laten scoren. ‘Raden zijn vaak te veel met zichzelf bezig, uit een soort scoringsdrift. Partijen profileren zich vooral met scherpe en kritische vragen. Voor het stimuleren van burgerinitiatief is echter welwillendheid nodig. Stel als Raad open vragen; verstop daar geen oordeel in.'

In een participatietraject kan een raadslid verschillende rollen aannemen:

• De facilitator zorgt dat anderen een mooi resultaat bereiken;
• De deelnemer doet mee aan het interactieve proces en gaat het gesprek aan met inwoners en maatschappelijke organisaties;
• De selector wil nog iets te kiezen hebben aan het einde van het interactief proces. Dat moet voor alle betrokkenen vanaf het begin duidelijk zijn;
• De adaptor accepteert de uitkomsten van een interactief proces, zolang die binnen de gestelde kaders vallen.

In praktijk zal een mengvorm vaak de beste uitkomst bieden. Het belangrijkste is dat raadsleden bewust hun rol kiezen en dat het voor burgers helder is wat er met hun inbreng gebeurt.

Verschillende rollen in praktijk

Uit Oss kwam een mooi voorbeeld van de raad in de rol als deelnemer. In de Brabantse gemeente nam de griffie en de raad het initiatief om podiumbijeenkomsten te organiseren. Tijdens die bijeenkomsten werden beleidsambtenaren, belangenorganisaties en burgers uitgenodigd om met de raadscommissies mee te denken over een actueel dossier. Volgens een raadslid van GroenLinks is het een ideale manier om op de hoogte te blijven van geluiden uit de samenleving. ‘We horen wat belangengroepen en burgers ervan vinden. Met die informatie gaan wij als fractie aan de slag om ons standpunt te bepalen.' Om een participatieproces tot een succes te maken is het van belang om als raadslid een actieve, eerlijke en open houding te hebben. In samenwerking met wethouders en burgers moet je vooraf goed de rollen en verantwoordelijkheden afstemmen, zodat duidelijk is wat je van elkaar kunt verwachten. In Zaanstad leverde dit een succesverhaal op rondom de herinrichting van een gebied. De raad schiep als facilitator de randvoorwaarden zodat betrokken burgers konden meebeslissen. De wethouder RO en Wonen was zeer te spreken over de rol van de raad: ‘De raad was terughoudend en tegelijkertijd zichtbaar in het proces.'

Naast de bovennoemde voorbeelden bevat het spoorboekje nog veel meer casussen, tips and tricks aan de hand van verslagen van burgerparticipatie-initiatieven uit Breda, Losser, Biddinghuizen, Amersfoort en Smallingerland.

Conclusie

Volgens het spoorboekje doen raadsleden er goed aan zich te realiseren dat burgerparticipatie de kwaliteit van en het draagvlak voor beleid en plannen kan vergroten. Hiermee neemt de legitimiteit van het gevoerde beleid toe. Het vergroot bovendien het verantwoordelijkheidsgevoel en betrokkenheid van de burgers en daarmee burger weer dichter bij de politiek brengen. Dit zijn ambitieuze doelstellingen. De waarde van deze publicatie ligt in de concrete benadering met veel voorbeelden uit de praktijk. Daarmee wordt burgerparticipatie meer dan een abstract begrip en krijgt het echt handen en voeten.

Voor het volledige spoorboekje ‘Naar buiten' klik hier.