Trainingen
Zoekt u een training voor raadsleden? Hieronder vindt u een overzicht van de trainingen die Jacques Necker (Necker van Naem sinds 1 juli 2010) dit jaar aanbiedt. Als u meer wilt weten over de opbouw en de kosten van deze trainingen kunt u contact opnemen met Aafke Bokma (aafke@necker.nl / 06-44955506).
Valkuilen voor raadsleden
Een raadslid staat bloot aan vele verleidingen. Het vertrekpunt is echter dat je het lidmaatschap naast je reguliere werk kunt doen. Maar de verleiding is groot om wel zeven dagen in de week bezig te zijn met het raadswerk. Een balans vinden is niet eenvoudig. Inzicht in de valkuilen die zich aandienen is een eerste vereiste. De infomania is een eerste valkuil. Maar ook het ‘alles willen aanpakken’ kan zo’n valkuil zijn. Ook blijken raadsleden tussentijds de moed op te geven omdat ze eigenlijk in te veel valkuilen zijn terecht gekomen. Hoe herken je de valkuilen? Met behulp van deze training leert u door praktijkopdrachten (uw) valkuilen herkennen en er mee om te gaan.
Belangrijk uitgangspunt van deze training is dat u uw plezier als raadslid niet verliest. Om die reden geven wij u ook enkele troeven in handen om met de zo beperkte tijd het maximale uit het raadslidmaatschap te halen. Vanuit hun jarenlange ervaring met de raadspraktijk weten onze trainers waar de schoen wringt. Aan de hand van herkenbare situatiebeschrijvingen en opdrachten die nauw aansluiten bij het raadswerk leert u om te gaan met de grootste valkuilen van het raadswerk.
Betrokken burgers
U bent volksvertegenwoordiger en dus neemt u de wensen en klachten van de burger serieus. Maar hoe doet u dat? U wilt betrokkenheid organiseren en tegelijkertijd teleurstellingen voorkomen. En hoe ga je om met de spanning tussen burgerparticipatie en representatieve democratie. Deze training gaat over de verschillende momenten en manieren waarop u burgers kan betrekken. Over hoe u zorgt voor een goede afstemming hierover tussen het college en de raad en hoe je geen valse verwachtingen wekt bij burgers. Daarnaast kijken we ook naar de verschillende vormen van burgerparticipatie, zoals het burgerinitiatief. In de training besteden we ook aandacht aan de vraag welke vorm van burgerparticipatie zich het beste leent voor een bepaalde situatie. Aan de hand van enkele praktijkvoorbeelden kijken we niet alleen naar enkele succesvoorbeelden, maar gaan we ook zelf aan de slag. Aan het einde van de training weet u hoe en wanneer u burgers kunt betrekken bij het beleidsvormingsproces en hoe u een burgerparticipatie traject tot een succesvol einde kan brengen.
Onze trainers hebben veel affiniteit met het onderwerp ‘burgerparticipatie’. Naast de vele ervaring die zij hebben opgedaan als (commissie)griffier met het raadswerk zijn onze collega’s meerdere malen betrokken geweest bij onderzoeken naar burgerparticipatie.
Een nieuwe burgemeester
Dat Nederland geen gekozen burgemeester kent betekent niet dat de raad geen invloed heeft op de nieuwe eerste burger. Het zoeken van een nieuwe burgemeester vraagt veel van raad, vertrouwenscommissie en griffier. Jacques Necker ondersteunt raden op twee niveaus bij het zoeken naar een nieuwe burgemeester:
1 Opstellen profielschets – interactieve bijeenkomst voor raadsleden
Het selecteren van een nieuwe burgemeester begint bij het opstellen van een profielschets en stelt een raad voor veel uitdagende vragen, zoals: ‘welke ontwikkeling maakt de gemeente door?’, ‘wat voor burgemeester kan leiding geven aan die ontwikkelingen?’, ‘wat voor persoonlijkheid zoeken we?’ en ‘wie betrek je bij het opstellen van het profiel (burgers, bedrijven, verenigingen)?’ Jacques Necker heeft diverse instrumenten ontwikkeld om raden te helpen bij het beantwoorden van deze vragen.
2 Gesprekstechnieken – training vertrouwenscommissie
Sollicitatiegesprekken voer je niet dagelijks. Bovendien voer je deze gesprekken veelal met ervaren bestuurders. Adviseurs van Jacques Necker helpen u om voldoende toegerust aan deze gesprekken te beginnen met de nodige gesprekstechnieken en kennis van de bijzondere aspecten aan de burgemeesterbenoeming.
Kenmerkend voor onze aanpak in elk fase is de praktijkgerichte aanpak. Vanuit onze ervaring met de verschillende rollen van de burgemeester geven we u concrete handvatten om op een professionele wijze als ‘werkgever’ de meest geschikte burgemeester voor uw gemeente te vinden. Onze aanpak zorgt ervoor dat u niet alleen helder krijgt ‘wat voor burgemeester u wilt’, maar ook ‘hoe’ u die persoon vindt.
De raad als werkgever
Naast politiek-bestuurlijke taken, heeft de raad ook een taak als werkgever. Hoe wordt een raadslid een goede werkgever? Daarover gaat deze training. Om als raad optimaal te functioneren is een goed werkende griffie belangrijk. De griffie is in dienst van de raad en voert uitsluitend opdrachten van de raad uit. Als de raad optimaal gebruik wil maken van de griffie is het belangrijk om een stabiele en duidelijke werkgever te zijn. Deze training helpt u bij het effectief aansturen van en opdrachten geven aan de griffie. Daarnaast leert u de vaardigheden om een goed functionerings- en beoordelingsgesprek te voeren. Omdat de werkgeversrol vaak overgedragen is aan een kleine commissie kunnen wij een intensief programma aanbieden waarin aandacht is voor ieders rol.
Onze trainers hebben gemeenten meerdere malen bijgestaan bij het werven van een nieuwe griffier of zaten als interim (commissie)griffier zelf aan de andere kant van de tafel. Zodoende weten onze trainers waar u op moet letten en kunnen zij ook vanuit hun werknemersrol aangeven wat belangrijk is.
De politieke arena: Zet de raad op scherp
Al snel zijn alle raadsleden druk in de weer en zakken zij diep weg in de details van de structuurvisie of de kadernota welzijnsbeleid. En ook de waan van de dag bepaalt al snel de loop der dingen. Maar waarom bent u op de kandidatenlijst gaan staan? Omdat u veranderingen teweeg wil brengen, omdat u de wensen van de kiezers in beleid wil omzetten! Het is goed om de raad zo nu en dan in zijn meest politieke rol te zetten: waar staan we voor, waar zijn we het over eens, wat moeten we nu echt aanpakken? Laat de bestuursagenda even los, stel prioriteiten en stel vast waar de verschillen van inzicht nu echt zitten. Dit intensieve programma bestaat uit discussie aan de hand van stellingen, prioriteitstelling, 1 minuut presentaties en één-tegen-één debatten van 3 minuten.
Kenmerkend voor onze aanpak is dat onze trainers geen genoegen nemen met politieke antwoorden. Door telkens door te vragen helpen wij uw ambitie weer scherp te krijgen. Uitgangspunt van deze training is de politieke prioriteiten scherp te krijgen en daar ook daadwerkelijk mee aan de slag te gaan.
Kaderstellen
Over het begrip kaderstellen is al jaren veel te doen in gemeenteland. Er bestaan veel misverstanden over dit begrip en de invulling daarvan. Van alle rollen die raadsleden hebben, vinden de meeste raadsleden deze dan ook het lastigst. De raad moet ervoor waken dat kaderstellen geen verlammingsinstrument wordt en vermijden dat het begrip al te strategisch wordt gebruikt door het college en de ambtelijke organisatie. De raad moet inzien dat het hier gaat om zijn sturende bevoegdheid en dat daarvoor meer nodig is dan kaderstelling. In deze training gaat u aan de slag met het ontwikkelen van kaders en de effect daarvan op de planning-en-control cyclus en besluitvorming. In onze aanpak is de cultuur in uw gemeente het vertrekpunt. Daarnaast maken wij, op basis van de specifieke sturingsinstrumenten in uw gemeente, duidelijk op welke manier u effectief kunt sturen.
Kenmerkend voor deze training is dat raadsleden op een hele praktische manier leren sturen op een manier ook die past bij de gemeentelijke context. Daarnaast draagt deze training bij aan bewustwording: ‘wie stuurt waar, en wanneer?’ Ook leren raadsleden te herkennen waar misbruik wordt gemaakt van het begrip kaderstellen.
Politiek voorzitten
Tijdens de vergadering heeft de voorzitter een centrale rol. De taak van de voorzitter is niet alleen sturen en voor regelmaat en orde zorgen, maar ook het niveau van de discussie verhogen. In deze training leert u over welke vaardigheden een goede (commissie)voorzitter beschikt en hoe u de touwtjes in handen houdt. U leert met technische vragen en breedsprakige politici om te gaan, hoe een agendapunt op te bouwen, inwoners te betrekken bij de discussie en hoe u een aantrekkelijk politiek debat kunt stimuleren. U krijgt concrete handvatten aangeboden om de vergadertijd te beperken en de structuur van de vergadering te bewaken. Na afloop van de training kunt u een (commissie) vergadering effectief voorzitten.
Deze training bouwt voort op de ervaring die wij de afgelopen jaren in een groot aantal gemeenten hebben opgedaan met voorzitterstrainingen. De training zal de deelnemers voorzien van de benodigde kennis, maar is vooral gericht op het toepassen ervan in de vergaderingen die ze voorzitten. Daarbij wordt bekeken hoe de voorzitters gezamenlijk een herkenbare werkwijze kunnen ontwikkelen die geen afbreuk doet aan hun individuele stijlen.
Vergaderen doe je zo
In de afgelopen vijf jaar is er veel veranderd in de wijze waarop gemeenteraden vergaderen. Bijna 80% van de gemeenteraden heeft gesleuteld: aanpassingen in het stelsel van commissies tot en met invoering van politieke markten. Belangrijk is aansluiting te vinden bij de cultuur van de gemeente. Zeker bij het aantreden van een nieuwe raad is het verstandig nog eens gezamenlijk stil te staan bij de vergaderwijze. Hoe schors je, wat is een stemverklaring, hoe spreek je elkaar aan? Wat is de rol van de voorzitter? Welke positie krijgt de burger? Redenen genoeg om aandacht te besteden aan ‘de vergadering van de raad’.
Als (commissie)griffiers hebben onze trainers ervaring opgedaan met veel verschillende vergadervormen. Vanuit hun ervaring weten onze trainers daarom precies aan te geven wat de voor – en nadelen zijn van de verschillende werkwijzen. Aan het einde van de training heeft u inzicht in welke mogelijkheden uw vergaderwijze u biedt en eventueel welke verbeteringen er nog mogelijk zijn.
Agendeer een workshop
Uit de conclusies en aanbevelingen van rekenkameronderzoeken blijkt dat raadsleden veelal moeite hebben met een aantal belangrijke onderwerpen waar ze in hun raadsperiode onvermijdelijk mee te maken krijgen: verbonden partijen, inhuur externen, grote projecten, WMO, Wro, subsidiebeleid, grondexploitaties enzovoort. Op al deze onderwerpen heeft Jacques Necker experts in huis. Zij zetten hun kennis en ervaring graag in om uw raad van advies te dienen. Zij geven aan hoe de raad kan sturen en hoe de raad garanties kan krijgen om tijdig en volledig geïnformeerd te worden.
